Döner somun, özellikle CNC makinelerinde ve otomasyonda kullanılan vidalı mil sistemlerinde, mil sabit kalırken somunun dönerek lineer hareket ürettiği özel bir sistemdir. Bu yapı, yüksek hız ve hassasiyet gerektiren uygulamalarda tercih edilir.
1. Döner Somun (Rotating Nut):
- Vidalı mil sabit, somun döner.
- Somun genellikle bir motorla tahrik edilir.
- Lineer hareketi sağlayan yapı somunun gövdesine bağlıdır.
2. Gövde Yapısı:
- Genelde alüminyum ya da çelik blok içinde gömülü rulmanlar ve kelepçe sistemleri barındırır.
- Motor flanşı ve kaplin bağlantısı içerir.
- Soğutma ve sızdırmazlık elemanlarıyla donatılabilir.
3. Yataklar:
- Döner somunun iki ucunda da açı temaslı bilyalı rulman (ya da konik makaralı) kullanılır.
- Yüksek devir ve hassasiyet için çift sıralı rulmanlar tercih edilir.
- Ön yük uygulanarak boşluksuz çalışması sağlanır.
4. Avantajları:
- Daha kompakt gövde tasarımı sağlar (mil sabit olduğu için kablo sürükleyiciler sadeleşir).
- Yüksek hızlı lineer hareket mümkündür.
- Rezonans riski az, rijitlik yüksektir.
5. Kullanım Alanları:
- CNC tezgahlar (özellikle dik işleme merkezleri)
- Yüksek hızda çalışan XY tablaları
- Otomasyon eksenleri
- Enjeksiyon makineleri
